Scenariusz 3 z 3
Żyjemy za długo
emerytura i długowieczność
Drugi scenariusz to długowieczność. Dłuższe życie jest sukcesem, ale finansowo może stać się poważnym wyzwaniem. Po zakończeniu aktywności zawodowej dochód najczęściej spada, podczas gdy koszty mieszkania, leczenia, opieki i codziennego życia pozostają.
Kluczowe pytanie
Wiele osób zakłada, że emerytura będzie wystarczająca, lecz nie zna prognozowanej wysokości świadczenia, przyszłej luki dochodowej ani kapitału potrzebnego na kolejne lata życia po zakończeniu pracy.
Co analizuje Instytut?
Analizujemy, czy Twój kapitał i świadczenia wystarczą na godne życie na emeryturze. Każdy element liczymy według jednej, jawnej metodologii — dzięki temu wynik jest porównywalny między osobami i w czasie.
Jak liczymy wynik?- prognoza emerytury
- koszty życia na emeryturze
- wpływ inflacji
- lata życia na emeryturze
- obecne oszczędności
Świadczenia publiczne w tym scenariuszu
Emerytura ZUS jest dożywotnia, ale jej wysokość wynika z kapitału zapisanego na koncie i statystycznego dalszego trwania życia. Nawet osiągnięcie wieku emerytalnego nie gwarantuje minimalnej emerytury bez wymaganego stażu. Pokazujemy prognozowany dochód, wpływ inflacji oraz skalę luki.
- ZUS
Emerytura powszechna z ZUS
Po osiągnięciu powszechnego wieku emerytalnego — 60 lat dla kobiety i 65 lat dla mężczyzny — możesz kwalifikować się do dożywotniej emerytury z ZUS. Dla osób urodzonych po 31 grudnia 1948 r. jest to system zdefiniowanej składki: wysokość świadczenia wynika ze zwaloryzowanego kapitału zapisanego w ZUS i statystycznego dalszego trwania życia, a nie z ostatniego wynagrodzenia.
- ZUS
Gwarancja najniższej emerytury
Jeżeli emerytura obliczona ze wzoru jest niższa od najniższej emerytury, ZUS może podwyższyć ją do kwoty minimalnej. Warunkiem jest odpowiedni staż: co do zasady co najmniej 20 lat okresów dla kobiety i 25 lat dla mężczyzny. Przy krótszym stażu wypłacana jest wyłącznie kwota wynikająca ze wzoru — nawet jeśli jest znacznie niższa od minimum.
- ZUS
Coroczna waloryzacja emerytur i rent
Emerytury i renty podlegają corocznej waloryzacji przeprowadzanej z urzędu — nie trzeba składać wniosku. Od 1 marca 2026 r. wskaźnik waloryzacji wynosi 105,3%, czyli świadczenia podlegające waloryzacji rosną o 5,3%.
- ZUS
13. emerytura (dodatkowe roczne świadczenie pieniężne)
Trzynasta emerytura to dodatkowe roczne świadczenie wypłacane z urzędu osobom uprawnionym według stanu na ustawowy dzień. W 2026 r. wynosi 1 978,49 zł brutto — tyle samo dla każdego uprawnionego.
- ZUS
14. emerytura (kolejne dodatkowe roczne świadczenie pieniężne)
Czternasta emerytura to kolejne dodatkowe roczne świadczenie. Pełną kwotę — odpowiadającą najniższej emeryturze — otrzymują osoby, których świadczenie podstawowe nie przekracza 2 900 zł. Powyżej tego progu obowiązuje zasada „złotówka za złotówkę”, a przy bardzo niskim wyniku wypłata w ogóle nie następuje.
- ZUS
Dodatek pielęgnacyjny po 75. roku życia
Po ukończeniu 75 lat dodatek pielęgnacyjny jest przyznawany z urzędu osobie uprawnionej do emerytury lub renty — nie trzeba składać wniosku. Od 1 marca 2026 r. wynosi 366,68 zł miesięcznie.
To nie jest pełna lista — pozostałe świadczenia i prawa w tym scenariuszu (5) opisujemy w bazie wiedzy.
Zobacz bazę wiedzyStan prawny danych: 19.07.2026 · wersja danych 2026.1.
Powiązane artykuły
Materiały edukacyjne przypisane do scenariusza „Żyjemy za długo”. Każdy ma wskazane źródło urzędowe i datę weryfikacji.
Pozostałe scenariusze
Policz swoją lukę w scenariuszu „Żyjemy za długo”
Analiza obejmuje wszystkie trzy scenariusze życia i kończy się raportem z konkretnymi kwotami. Jest anonimowa — adres e-mail podajesz dopiero wtedy, gdy chcesz otrzymać pełny raport.
Zastrzeżenie
Informacje mają charakter edukacyjny i zostały przygotowane według stanu prawnego wskazanego przy materiale. Nie stanowią decyzji ZUS, NFZ, KRUS, organu pomocy społecznej ani porady prawnej. Prawo i wysokość świadczenia zależą od indywidualnych okoliczności, dokumentacji i decyzji właściwego organu. Przed podjęciem działania zweryfikuj aktualne przepisy i terminy w źródle urzędowym.